محمد جواد مغنية ( مترجم : مهدى پور )
40
معيارهاى اخلاقى در فقه امام جعفر صادق ( ع ) ( قيم أخلاقية في فقه الإمام جعفر الصادق ع ) ( فارسى )
( انّ اللّه آلى على نفسه ان لا يجاوره خائن ) ؛ « خداى تبارك و تعالى با خود عهد كرده كه هرگز شخص خيانت پيشه را به جوار قرب خود راه ندهد . » و روشنتر از آن حديث ديگرى است كه از رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله روايت شده است : ( من خان امانة فى الدّنيا و لم يردّها الى أهلها ، ثمّ أدركه الموت مات على غير ملّتى ) ؛ « كسى كه در دنيا خيانت كند و حق را به صاحب حق رد نكند آنگاه مرگش فرا رسد ، به غير آئين من مرده است . » « 1 » در اينجا ممكن است خواننده گرامى تصوّر كند كه مورد بحث ما خيانت محسوب نمىشود ، زيرا آن يهودى حقّ اين شخص را غضب كرده و به دروغ قسم خورده است ، اگر اين شخص به مقدار حق خود از مال او بردارد ، در واقع تقاصّ كرده و حقّ خود را استيفا نموده است و اين خيانت نيست . وانگهى سوگند ياد كردن يهودى حقّ اين شخص را اسقاط نمىكند و ذمّه يهودى را برىء نمىكند ، بلكه سوگند صرفا براى ترك مخاصمه است و بس . و معناى امضا كردن سوگند نيز ترك دعوى و مخاصمه است ، و ديگر مدّعى حقّ اقامه دعوى ندارد ، ولى حقّ به گردن منكر باقى مىماند ، و لذا به او واجب است كه توبه كند و حق را به صاحب حق برساند . ازاينرو اگر صاحب حق به مقدار حقّ خود از مال او بردارد
--> ( 1 ) - سفينة البحار ، ج 1 ، ص 433 .